Αν δεν ακούεται φωνή μες στο σχολείο
Αν μες σ’ αυτό δεν έρχεται κανένας να διδάξει
Ω! Μη θαρρείς πως έπεσε καμιά επιδημία
ή πως έλειψαν σοφοί…Πα! Πα! Θεός φυλάξοι!
[παράφραση των στίχων του ποιήματος του Γεωργίου Σουρή
«Εις την Αθηνά της Ακαδημίας»,Ανέκδοτα (τόμος δεύτερος), 1892]
Ο μόνος τρόπος που μπορεί να κλείσει ο κύκλος ενός ζωντανού οργανισμού είναι να ανοίξει ένας καινούριος. Το 2023 είναι η χρονιά που εγκαινιάζει την Έναρξη μιας νέας εποχής για το Σχολείο. Το αρχιτεκτόνημα που στέγασε το 1ο δημοτικό σχολείο Σπάτων, «επιστρέφει» στα Σπάτα και στους κατοίκους του, αλλά και σε κάθε έναν από εμάς, δίνοντας τη θέση του στον Πολυχώρο Πολιτισμού του Δήμου Σπάτων-Αρτέμιδος.
Όσοι περάσετε το κατώφλι των αιθουσών του ισογείου, μπορεί να μην βρείτε θρανία και μελανοδοχεία, μαυροπίνακες και σπόγγους. Οι χώροι έχουν γεμίσει εκθέματα, οπτικοακουστικά τεκμήρια, χάρτες, έγγραφα, φωτογραφίες. Υπάρχουν λευκώματα που περιμένουν να τα ξεφυλλίσετε, συρτάρια για να τα ανοίξετε, κουμπιά για να τα πατήσετε, οθόνες αφής για να σκρολάρετε, QRs για να σκανάρετε και να ανακαλύψετε σχεδόν πέντε χιλιετίες διαδρομής των Σπάτων και της γειτονικής Αρτέμιδας, μέσα από την τριμερή μόνιμη έκθεση:
Ιστορήματα τοπίου
Γη Ευάμπελος, εριστάφυλος, ευέλαιος και σιτοφόρος
Ένδυσις
Να μερικές πρώτες αποκαλύψεις – Spoilers!
Θα έχετε την ευκαιρία να περπατήσετε σε μονοπάτια και δρόμους, αρχαίους και σύγχρονους • Θα περάσετε από βοσκότοπους, λειμώνες, θαμνότοπους, ξερολιθιές κι αγροτόσπιτα • Θα περιδιαβείτε αμπελώνες με σαββατιανά σταφύλια και θα βρεθείτε καταμεσής του κατάφυτου από λιόδεντρα κάμπου • Θα διασχίσετε από αέρος την κοίτη του Ερασίνου ποταμού, όπου σπάνια είδη ενδημικών και αποδημητικών πτηνών δίνουν το ραντεβού τους, και θα προσγειωθείτε σε τόπους αρχαίους, ιερούς, όπως ο Ναός της Αρτέμιδος • Μπορείτε ακόμη να μάθετε ποιος ήταν ο μυθικός ήρωας Ερχίας και πού είχε τα κτήματα του ο Αλκιβιάδης • Θα συναντήσετε τεχνίτες του πηλού και του μαρμάρου, αλλά και ξωτάρηδες, σκληραγωγημένους καλλιεργητές της γης. Τότε που δεν έμενε σπιθαμή γης άσπαρτη. Τότε που όλοι ρίχνονταν στη «μάχη» με όπλα τα δρεπάνια που στρέμματα γης «κουρεύανε» • Κι από τις «μάχες» των χωραφιών κι εκείνες της σωτηρίας της σοδειάς μη και τυχόν την φάει ο λιβάς ή η φυλλοξήρα της αμπέλου, θα μεταφερθείτε σε πραγματικά πεδία μαχών. Και τότε θα μάθετε πόσα κιλά μπορεί να ζύγιζε η πλήρης πανοπλία ενός οπλίτη την εποχή των ελληνοπερσικών πολέμων ή πόσοι αγριόχοιροι έπρεπε να θηρευθούν για να κατασκευαστεί ένα οδοντόφρακτο κράνος ενός Μυκηναίου πολεμιστή • Θα μάθετε πού φωλιάζει η νερόκοτα Gallinula Chloropus και πού ξαποσταίνουν οι Μελισσοφάγοι μέχρι να συνεχίσουν το ταξίδι τους προς τον Βορρά • Θα έχετε την ευκαιρία να δοκιμάσετε «κεντητά» ψωμιά και να γευτείτε τη χρυσοκίτρινη ρετσίνα του μεσογείτικου αμπελώνα• Θα μάθετε πόσοι τόνοι κρεμμύδια χρειάζονται για μια ποσότητα στιφάδου ικανή να σιτίσει κάθε χρόνο 18-20.000 πανηγυριστές ώστε ο Άγιος Πέτρος να γιορταστεί «όπως του πρέπει», αλλά και πόσα κάρα μούστου ισοδυναμούσαν με την αξία ενός νυφικού κεφαλομάντηλου της Σπαταναίας νύφης.
Αναρωτιέστε ακόμη τι άλλο μπορεί να υπάρχει εδώ; Το μόνο που απομένει είναι να επισκεφθείτε μία-μία τις αίθουσες -με όποια σειρά επιθυμείτε- και να τα ανακαλύψετε.
Με την αξιοποίηση της χρηματοδότησης από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία» κατά την διάρκεια της χρηματοδοτικής περιόδου Ε.Σ.Π.Α. 2014-2020 στο πλαίσιο του Άξονα προτεραιότητας 03 «Ανάπτυξη μηχανισμών στήριξης της επιχειρηματικότητας», ο οποίος χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το κτίριο επισκευάστηκε σύμφωνα μετις σύγχρονες προδιαγραφές και νέες χρήσεις πολιτιστικών και μορφωτικών δραστηριοτήτων. Ο επισκέπτης δύναται να γνωρίσει την ιστορία του κτιρίου, ως σχολική μονάδα αφενός και αφετέρου μέσα από τις μόνιμες θεματικές εκθέσεις που φιλοξενεί να γνωρίσει την ιστορία του τόπου στην διαδρομή του χρόνου
